Hiện tượng rò điện trong môi trường nước và tác dụng của CB RCBO

Rò điện là hiện tượng dòng điện đi ra khỏi đường dẫn bình thường của nó. Trong một mạch điện dân dụng, dòng điện thường đi từ dây pha qua thiết bị điện rồi trở về bằng dây trung tính. Khi lớp cách điện bị hỏng, dây dẫn bị ẩm, thiết bị bị vào nước hoặc vỏ kim loại bị nhiễm điện, một phần dòng điện có thể rò sang vỏ thiết bị, nền nhà, tường ẩm, đường ống nước hoặc cơ thể người.

Điểm nguy hiểm của rò điện là nó không phải lúc nào cũng tạo ra tiếng nổ, tia lửa hoặc dấu hiệu rõ ràng. Một thiết bị vẫn có thể hoạt động bình thường nhưng bên ngoài đã có dòng điện rò. Người dùng chỉ phát hiện khi chạm vào thấy tê nhẹ, giật tay, hoặc trong trường hợp nặng hơn là bị điện giật nguy hiểm.

Vì sao môi trường nước làm nguy cơ điện giật tăng cao?

Nước tinh khiết không phải chất dẫn điện mạnh, nhưng nước trong sinh hoạt hằng ngày thường chứa khoáng chất, bụi bẩn, muối, xà phòng hoặc tạp chất. Những thành phần này làm nước dẫn điện tốt hơn. Khi sàn nhà ướt, tường ẩm, tay ướt hoặc thiết bị đặt gần khu vực có nước, điện có thêm nhiều đường để đi ra ngoài mạch điện ban đầu.

Cơ thể người cũng dẫn điện, nhất là khi da ướt. Da khô có điện trở cao hơn, nhưng khi tay chân ướt, điện trở giảm xuống, dòng điện dễ đi qua cơ thể hơn. Vì vậy cùng một sự cố rò điện, mức độ nguy hiểm trong nhà tắm, bếp, sân giặt, máy bơm nước hoặc khu vực ngoài trời ẩm ướt thường cao hơn nhiều so với nơi khô ráo.

Dòng điện có thể đi qua nước, nền ẩm và cơ thể người như thế nào?

Hãy hình dung một thiết bị điện bị rò ra vỏ kim loại. Nếu người dùng đứng trên nền khô, đi dép cách điện tốt và không chạm vào vật dẫn khác, dòng điện đi qua người có thể bị hạn chế. Nhưng nếu nền nhà đang ẩm, chân trần chạm sàn, tay lại chạm vào thiết bị rò điện, cơ thể người có thể trở thành một phần của đường dẫn điện.

Dòng điện có xu hướng đi qua đường nào tạo thành mạch kín. Trong thực tế, đường đó có thể là từ dây pha bị rò sang vỏ thiết bị, qua tay người, qua cơ thể, xuống chân, qua nền ẩm rồi trở về đất hoặc hệ thống điện. Đây là lý do các khu vực có nước luôn cần được xử lý điện cẩn thận: ổ cắm, dây nối, máy nước nóng, máy giặt, máy bơm, bình nóng lạnh và thiết bị nhà bếp đều không nên xem nhẹ.

Vì sao CB MCB thông thường có thể không nhảy khi dòng rò nhỏ?

MCB thông thường chủ yếu bảo vệ quá tải và ngắn mạch. Khi dòng điện vượt quá mức cho phép trong thời gian đủ lâu, MCB có thể ngắt để bảo vệ dây dẫn khỏi nóng quá mức. Khi xảy ra ngắn mạch, dòng tăng rất lớn trong thời gian ngắn, MCB cũng có cơ chế ngắt nhanh.

Nhưng dòng rò gây nguy hiểm cho người có thể nhỏ hơn rất nhiều so với dòng quá tải hoặc ngắn mạch. Ví dụ một mạch dùng MCB 20A sẽ không nhất thiết nhảy chỉ vì có một dòng rò nhỏ đi qua người hoặc nền ẩm. Với MCB, tổng dòng trong dây pha vẫn có thể chưa vượt ngưỡng quá tải, nên thiết bị không xem đó là sự cố cần ngắt. Đây là khoảng trống mà RCBO được thiết kế để xử lý.

RCBO phát hiện dòng rò bằng cách nào?

RCBO theo dõi sự cân bằng giữa dòng điện đi ra qua dây pha và dòng điện trở về qua dây trung tính. Trong điều kiện bình thường, hai dòng này gần như bằng nhau: đi ra bao nhiêu thì quay về bấy nhiêu.

Khi có rò điện, một phần dòng không trở về qua dây trung tính mà đi qua đường khác, chẳng hạn qua vỏ thiết bị, nền ẩm hoặc cơ thể người. Lúc đó RCBO phát hiện sự chênh lệch giữa dòng đi và dòng về. Nếu mức chênh lệch vượt ngưỡng thiết kế, RCBO sẽ tự động ngắt mạch.

Theo dữ liệu sản phẩm trong WebBanHang, dòng CB RCBO Rạng Đông đang có trên MoonMaxPlus có mô tả tự động ngắt điện khi phát hiện dòng rò ≥30mA. Đây là thông số quan trọng khi nói về chức năng chống rò, và bài viết chỉ dùng thông số này vì đã được xác minh từ dữ liệu sản phẩm hiện có.

RCBO có những chức năng gì?

RCBO kết hợp nhiều chức năng trong một thiết bị. Với sản phẩm CB RCBO Rạng Đông trong dữ liệu MoonMaxPlus, mô tả sản phẩm ghi rõ tích hợp 3 tính năng: bảo vệ ngắn mạch, bảo vệ quá tải và tự động ngắt khi phát hiện dòng rò.

Chức năng chống rò giúp giảm rủi ro điện giật khi có dòng điện đi sai đường. Chức năng quá tải giúp bảo vệ mạch khi thiết bị sử dụng vượt khả năng chịu tải trong thời gian dài. Chức năng ngắn mạch giúp ngắt khi có sự cố dòng điện tăng đột biến do chập dây hoặc lỗi nghiêm trọng trong mạch.

Nói đơn giản, nếu MCB giống như lớp bảo vệ dây dẫn trước quá tải và chập điện, thì RCBO bổ sung thêm lớp bảo vệ quan trọng liên quan đến dòng rò. Với khu vực có nước hoặc ẩm ướt, lớp bảo vệ này rất đáng cân nhắc.

Khi nào nên cân nhắc lắp RCBO?

RCBO phù hợp cho các khu vực có nguy cơ rò điện cao như nhà tắm, khu giặt phơi, bếp, máy nước nóng, máy bơm nước, sân vườn, khu vực ngoài trời hoặc nơi thường xuyên có độ ẩm cao. Ngoài ra, những gia đình có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc thường xuyên sử dụng thiết bị công suất lớn cũng nên xem xét tăng cường bảo vệ điện.

Tuy vậy, RCBO không thay thế cho toàn bộ nguyên tắc an toàn điện. Dây dẫn phải đúng tiết diện, mối nối phải chắc, thiết bị phải được lắp đúng kỹ thuật, ổ cắm cần tránh nước bắn và hệ thống điện nên được kiểm tra bởi người có chuyên môn. Nếu trong nhà đã từng có hiện tượng tê tay khi chạm thiết bị, aptomat nhảy bất thường, ổ cắm nóng, dây điện đổi màu hoặc có mùi khét, nên kiểm tra ngay.

Sản phẩm CB RCBO Rạng Đông trên MoonMaxPlus

Dữ liệu sản phẩm trong project WebBanHang xác minh MoonMaxPlus có sản phẩm RẠNG ĐÔNG - Aptomat CB RCBO 20A 25A 32A 40A 50A 63A Chính hãng. Sản phẩm thuộc danh mục RCBO Rạng Đông, có SKU sản phẩm chính RCBO 1P+N 20A và giá sản phẩm chính 279.000 VNĐ tại thời điểm kiểm tra dữ liệu.

Thông tin đã xác minh gồm: chống ngắn mạch, chống quá tải, tự động ngắt khi phát hiện dòng rò ≥30mA, điện áp nguồn danh định 230V, tần số danh định 50Hz, định mức ngắt mạch/ngắn mạch Icn 6kA, Uimp 4kV, tuổi thọ điện 4.000 chu kỳ, tuổi thọ cơ khí 10.000 chu kỳ, cấp bảo vệ IP20 và kích thước (82x35.6x81.3±2) mm. Sản phẩm có các biến thể 25A, 32A, 40A, 50A và 63A trong database.

Kết luận

Rò điện trong môi trường nước nguy hiểm vì dòng điện có thể đi qua nước, nền ẩm và cơ thể người mà không nhất thiết tạo ra dòng quá tải đủ lớn để MCB thông thường ngắt. RCBO giúp xử lý rủi ro này bằng cách so sánh dòng điện đi qua dây pha và dòng trở về qua dây trung tính. Khi có chênh lệch do dòng rò, RCBO có thể ngắt mạch để giảm nguy cơ điện giật.

Với gia đình có nhà tắm, bếp, máy giặt, máy bơm hoặc khu vực thường xuyên ẩm ướt, CB RCBO là một lớp bảo vệ đáng cân nhắc. Chọn đúng thiết bị, lắp đúng kỹ thuật và kiểm tra hệ thống điện định kỳ vẫn là nền tảng quan trọng nhất để sử dụng điện an toàn.